Manipulacja

Słowo „manipulacja” pochodzi od zwrotu „manus pellere” (łac.), co w dosłownym tłumaczeniu oznacza „mieć kogoś w ręce”. Już samo tłumaczenie wskazuje czym w istocie jest manipulacja, definicja tego pojęcia jest jednak znacznie szersza. Oznacza bowiem podejmowanie świadomych, bądź też nieświadomych działań w celu oddziaływania na daną osobę lub grupę i wpływania na nich poprzez skłanianie ich do podjęcia zachowań zgodnych z życzeniami sprawcy. Aby zaistniała manipulacja działanie takie musi mieć z góry określony cel, a prawdziwe intencje sprawcy muszą pozostać ukryte przed ofiarami. Co za tym idzie, odbiorca pozostaje całkowicie nieświadomy wpływu pod jakim się znajduje. Manipulacja objawiać może się zarówno za pomocą komunikacji werbalnej – przez stosowanie odpowiednich przekazów słownych i poleceń – jak i niewerbalnej, przy pomocy mimiki i gestów sugerujących opinię i ocenę sytuacji sprawcy. Ze zjawiskiem manipulacji ludzkość styka się już od wieków. Jest ona powszechna właściwie w każdym środowisku, w jakim przebywamy lub żyjemy: wśród rodziny, w pracy, szkole, sklepie, oglądając telewizję czy słuchając radia, a także przeglądając strony internetowe. Wśród form manipulacji wyróżnić można: pośpiech – metoda często stosowana w handlu i wymuszająca na nas natychmiastowe podjęcie decyzji bądź przejście do działania. Stosujący tę metodę wykorzystują hasła takie jak: „Jedyna okazja”, „Promocja obejmuje tylko pierwszych kilka osób”, „Ostatni produkt”. W sytuacjach takich często podejmujemy spontaniczne, nieprzemyślane decyzje, obawiając się, że taka szansa więcej się nie powtórzy. komplement – słysząc komplementy skierowane do nas, zwykle odczuwamy sympatię i nabieramy zaufania do osoby je wypowiadającej. Nasza samoocena podnosi się nawet wtedy, gdy nie są to komplementy prawdziwe ani trafne. W ten sposób, nierzadko dajemy się wciągnąć w rozmowę z osobą nas komplementującą i odbierając ją...

Kryzys emocjonalny

Kryzys emocjonalny to stan, który specjaliści określają jako chwilowe zaburzenie równowagi psychicznej. Jest on wywołany przez poczucie zagrożenia cenionych przez nas wartości – głównie tych, które w jakiś sposób związane są z sensem naszego życia. Oznacza to, iż stanowi swoistą odpowiedź na poważny problem, trudną sytuacją, w której się znajdujemy. To, co charakteryzuje stan kryzysu emocjonalnego to silne napięcie emocjonalne, najczęściej doświadczane jako silny lęk. Kryzys emocjonalny ma nierzadko przełomowe znaczenie w życiu. Wynika to z głębokich i intensywnych emocji odczuwanych w tym czasie. Ich gama jest szczególnie szeroka – od lęku, przez gniew, poczucie niepewności, aż do poczucia winy. Zwykle wywołuje to ból oraz cierpienie, co w efekcie skutkować może impulsywną chęcią rozwiązania sytuacji za wszelką cenę. W taki sposób, który przyniósłby wreszcie kres dalszemu cierpieniu. Kryzys jest często odbierany jako ekstremalny, co jeszcze bardziej wzmacnia poczucie bezbronności jednostki. Wynika to z faktu, iż człowiek w kryzysie nie umie wykorzystać własnych zasobów oraz sposobów radzenia sobie, które wcześniej zwykł stosować w trudnych sytuacjach. Właśnie dlatego uważa się, iż osoby przebywające w kryzysie emocjonalnym znajdują się w stanie zagrożenia życia i zdrowia U źródła kryzysu leży zwykle nagłe i nieoczekiwane wydarzenie, nierzadko zmieniające bieg życia. Nie oznacza to wcale, iż kryzys nie może nastąpić także w wyniku stałych, występujących od jakiegoś czasu trudności, które kumulując się wywołują długotrwały, chroniczny stres. Właśnie wtedy, zachowujemy się w sposób zdezorganizowany, impulsywny, nieprzemyślany i często niekorzystny dla nas samych. Zjawiska kryzysowe charakteryzują się tym, iż prowadzić mogą do dwóch skrajnie odmiennych rozwiązań. Z jednej strony jest to szansa do dalszego rozwoju człowieka. Po wyjściu z kryzysu – odpowiednim jego rozwiązaniu i przezwyciężeniu trudności...

Jak wygląda wizyta u psychologa?

Z jakiegoś powodu, Polacy – choć nie tylko – nadal bardzo obawiają się wizyt u psychologa. Najczęstszą reakcją na zbliżającą się pierwszą sesją u psychologa jest stres. Wynika on głównie z braku wiedzy – nie mamy pojęcia czego się spodziewać, nie znamy specjalisty, do którego się udajemy oraz nie wiemy, jak mówić o tym, co nas trapi. Boimy się tego, co psycholog może o nas pomyśleć, negatywnej „łatki”, którą może nam przykleić oraz zastanawiamy czy nasze problemy nie zostaną uznane za błahe. Z pewnym dyskomfortem wiąże się także myśl, iż o naszych osobistych, często intymnych przeżyciach i problemach będziemy opowiadać osobie całkowicie nam obcej. W obawach tych nie jesteśmy sami – podobne odczucia towarzyszą zdecydowanej większości osób przed ich pierwszym kontaktem z psychologiem lub terapeutą. Na szczęście, często już po pierwszej wizycie okazują się one zupełnie bezpodstawne i nieuzasadnione. Praca psychologa to codzienne, wielogodzinne wsłuchiwanie się w problemy, trudności oraz historie o najrozmaitszych przeciwnościach losu. Nie ma więc takiego tematu i takiego problemu, który mógłby uznać za trywialny i nie warty uwagi. Pamiętaj – psycholog jest po to by Ci pomóc. Oferuje swój czas oraz kompetencje, abyś po wizycie w jego gabinecie poczuł ulgę i wyszedł z niej z lepszym samopoczuciem. Niestety – a może na szczęście – psycholog nie czyta w myślach i wie tylko tyle, ile sam zdecydujesz się mu zdradzić. To wcale nie oznacza, że podczas pierwszej wizyty powinieneś opowiedzieć mu całe swoje życie i szczegółowo opisać wszystkie swoje problemy. Wraz z rozwojem waszej relacji, opartej na wzajemnym zaufaniu, poczujesz się na tyle bezpiecznie, aby zacząć powoli odkrywać się. Jeśli nie będziesz chcieć, jeśli nie będziesz...

Formy pomocy psychologicznej

Osoby dotknięte przestępstwem – zarówno bezpośrednio jak i w sposób pośredni, czyli świadkowie lub osoby bliskie osobie pokrzywdzonej – powinny przede wszystkim zadbać o swoje własne bezpieczeństwo. Tak fizyczne jak psychiczne. Niestety, wielu z nas nadal wstydzić się prosić o wsparcie specjalisty. Jednak to właśnie psycholog lub terapeuta jest w stanie najlepiej pomóc w wyjściu z kryzysu oraz w powrocie do stanu psychicznego i poziomu funkcjonowania sprzed doświadczonej traumy. Właśnie wtedy ma się największą szansę na odzyskanie równowagi życiowej. Pomoc psychologiczna może przybrać bardzo różne formy – są one zawsze dostosowane do indywidualnych potrzeb oraz sytuacji. Wśród nich wyróżnić można: Konsultacja psychologiczna – to pojedyncze, jednorazowe spotkanie ze specjalistą, którego głównym celem jest przedstawienie trudności oraz opis sytuacji, z którą się zmagamy. Na bazie konsultacji możliwe jest określenie kolejnych form działania, pomocy i wsparcia. Interwencja kryzysowa – jest to krótkotrwała, intensywna forma pomocy psychologicznej skierowana do osób znajdujących się w sytuacji kryzysu, spowodowanego wydarzeniem zagrażającym równowadze psychicznej danej osoby. Są to przede wszystkim doświadczenia związane ze śmiercią bliskich, wypadkami, katastrofami naturalnymi, wojną czy też poważną chorobą. Interwencja ma na celu wsparcie i pomoc w wyjściu z kryzysu, nierzadko zaś skierowana jest na psychoterapię bądź odpowiednie leczenie. Poradnictwo psychologiczne – przybiera formę cyklu kilku spotkań, w czasie których psycholog pełni funkcję osoby wspierającej w podjęciu określonych decyzji dotyczących zmiany czy też pomaga w wykonaniu danych zadań. Taki rodzaj kontaktu psychologicznego ma wzmocnić motywację niezbędną w radzeniu sobie z wyzwaniami życia, a także wspierać postawę oraz umacniać nas w konkretnym zachowaniu. Psychoterapia indywidualna – jest to długotrwały proces, na który składa się cykl spotkań mających na celu poprawę naszego funkcjonowania. W...

Czym jest PTSD, czyli zaburzenie po stresie traumatycznym?

Zdarzenia traumatyczne pojawiają się na przełomie całego życia u ok. 60% mężczyzn i 50% kobiet. Tak wysoki procent osób zmuszonych do zmierzenia się z dramatycznymi sytuacjami jasno pokazuje, że traumatyczne przeżycia nie są ani rzadkie, ani wyjątkowe. Wiele z tych osób, poza bezpośrednimi przyczynami traumy, zmierzyć musi się także z PTSD (Posttraumatic Stress Disorder) – zaburzeniem psychicznym będącym konsekwencją ogromnego stresu. Jest to swoista odpowiedź całego organizmu – zarówno sfery fizycznej jak i psychicznej – na traumę spowodowaną przez sytuację zagrożenia życia lub zdrowia. U podłoża PTSD leżą najczęściej przeżycia związane z wojną, atakami terrorystycznymi, a także klęski naturalne lub poważne katastrofy drogowe czy lotnicze. Co ważne – PTSD rozwinąć może się nie tylko u osoby bezpośrednio zagrożonej, ale także u bliskich ofiar. Doświadczenie strachu o własne życie, trauma związana z zagrożeniem o zdrowie może sprawić, iż jednostce nie tylko trudno będzie powrócić do stanu równowagi psychicznej sprzed wydarzenia, ale sprawić wręcz, że dana osoba nigdy już go nie osiągnie. To właśnie wtedy rozwija się charakterystyczna reakcja stresowa jaką jest PTSD. To, co odróżnia stres – nawet ten długotrwały – od zaburzenia jakim jest PTSD to ciągłe wspominanie oraz odtwarzanie w myślach wydarzenia, które przyczyniło się do traumy. Pojawiają się one zarówno bezwiednie, jak i w sytuacjach które nawet w najmniejszym stopniu przypominają przykre doświadczenie. Może to być dźwięk, zapach czy widok, który „uruchomi” wspomnienie. Dobrym przykładem są przeżycia osoby, która ucierpiała w wypadku drogowym. Często emocjonalnie reaguje ona na każde medialne informacje o podobnych wydarzeniach i wyczulona jest na wszelkie wypadki, których jest świadkiem. PTSD to jednak nie tylko uporczywie nawracające myśli o traumatycznym wydarzeniu, ale także znaczna zmiana...