Staw skokowy dzielimy na:
– staw skokowy górny, zachodzą w nim ruchy zgięcia – zgięcie podeszwowe, i wyprostu – zgięcie grzbietowe,

– staw skokowy dolny , zachodzą w nim ruchy odwracania stopy – inwersji, i nawracania stopy – ewersji.

Zgięcie i wyprost w stawie skokowym górnym
Supinacja i ewersja w stawie skokowym dolnym

Górne piętro stawu tworzą kości piszczelowa, strzałkowa i skokowa. Dolne piętro tworzą kości skokowa, piętowa i sześcienna. Staw wzmacniają więzadła :
– boczne: skokowo-strzałkowe przednie i tylne, strzałkowo-piętowe, skokowo-sześcienne,

– przyśrodkowe: więzadło trójgraniaste.

Anatomia stopy
Więzadła boczne stopy
Więzadła przyśrodkowe stopy

Mięśnie zaangażowane w kontrolę stawu skokowego dzielą się na mięśnie grupy przedniej, tylnej i bocznej. Grupa przednia to mięsień piszczelowy przedni, prostownik długi palucha, prostownik długi palców. Grupa boczna to mięśnie strzałkowe długi i krótki. Grupa tylna to mięsień trójgłowy łydki (tworzą go mięsień płaszczkowaty i brzuchaty łydki zakończone ścięgnem Achillesa ),  piszczelowy tylny i zginacz długi palców.

Przednia grupa mięśni goleni
Boczna grupa mięśni goleni
Tylna grupa mięśni łydki

Stojąc, gdy stopa jest prawidłowo ustawiona, najbardziej obciążamy pierwszą i piątą głowę kości śródstopia oraz kość piętową. Pomiędzy tymi punktami przebiegają łuki podeszwowe: poprzeczny i podłużny, tworząc sklepienia stopy. Nadają one prawidłowe ukształtowanie przestrzenne i umożliwiają równomierny rozkład obciążeń. Stopa działa wtedy jak resor .

Prawidłowe obciążenie stopy
Łuki stopy – podłużny i poprzeczny
Resor stopy

W przypadku nieprawidłowego stawiania stopy, dochodzi do jej koślawego lub szpotawego ustawienia. Może być to następstwo niewydolności aparatu mięśniowego; braku, lub niedbałości nawyku prawidłowego ustawienia; wad wrodzonych.

Nieprawidłowe ustawienie stóp

Na skutek złego obciążania stopy, dochodzi do zaburzenia przestrzennego, początkowo odwracalnego, a z czasem gdy wada się utrwali i kości ulegną stałej nieodwracalnej przebudowie, stan ten wymaga wtedy interwencji chirurgicznej. Stopa styka się z podłożem wszystkimi głowami kości śródstopia, ścięgna i rozcięgna są nadmiernie napięte, tworzą się narośla, kości się odkształcają, towarzyszy temu stan zapalny i ból. Koślawe ustawienie kości piętowej powoduje nadwyrężenie ścięgna Achillesa i jego stan zapalny. Dodatkowo obniżenie łuku podłużnego nadwyrężą rozcięgno podeszwowe, co objawia się jako ostroga piętowa. Obniżenie łuku poprzecznego przenosi nadmierne obciążenie na głowy drugiej, trzeciej i czwartej kości śródstopia, objawiające się metatarsalgią. Genetycznie krótsza pierwsza kość śródstopia i koślawe ustawienie stopy sprzyja powstawaniu palucha koślawego, natomiast genetycznie dłuższa pierwsza kość śródstopia doprowadza do przeciążenia w obrębie stawu śródstopno-paliczkowego i palucha sztywnego.

Paluch koślawy – bunionetki
Metatarsalgia – płaskostopie poprzeczne
Ostroga piętowa – zapalenie rozścięgna podeszwowego
Paluch koślawy
Ostroga piętowa

Z urazów, najczęściej dochodzi do skręcenia stawu skokowego dolnego. Mechanizm skręcenia to podwinięcie się stopy na skutek zgięcia podeszwowego i inwersji. Uszkodzeniu ulegają więzadła boczne ,a najczęściej więzadło skokowo-strzałkowe przednie. Rzadziej dołącza się naderwanie więzadła skokowo- piętowego i sześciennego.

Najczęstszy mechanizm skręcenia stawu skokowego
Skręcenie stawu skokowego – więzadło skokowo-strzałkowe przednie
Więzadła, które najczęściej ulegają skręceniu

Rehabilitacja:

Przede wszystkim dążymy do prawidłowego stawiania stóp, poprzez świadomość i nawyk. Rozluźniamy, rozmasowujemy, rozciągamy, wzmacniamy i stabilizujemy. Wspomóc się można zaopatrzeniem ortopedycznym, np. : wkładki, peloty, szyny, stabilizatory.

Ćwiczenia stawu skokowego